Bezpieczeństwo IT i OT

w branży spożywczej

Cyberbezpieczeństwo staje się jednym z kluczowych wyzwań dla branży spożywczej

Jak pokazują dane Fortinet, aż 30% firm z branży spożywczej planuje inwestycje w cyberbezpieczeństwo w najbliższych 12 miesiącach, a ponad 70% obawia się, że cyberatak może wpłynąć nie tylko na finanse, ale również na bezpieczeństwo konsumentów. Jednocześnie sektor zmaga się z niższą dojrzałością cyfrową niż inne branże, co zwiększa jego podatność na zagrożenia. Skutki cyberataków mogą być poważne – od zatrzymania produkcji i strat finansowych po problemy regulacyjne, a nawet ryzyko dla zdrowia publicznego.

Dodatkowo jako podmiot ważny w rozumieniu NIS2, branża spożywcza musi spełniać określone wymagania w zakresie zarządzania ryzykiem, raportowania incydentów oraz wdrażania odpowiednich środków bezpieczeństwa.

Główne cyberzagrożenia w branży spożywczej:

Integracja systemów IT i OT zwiększa powierzchnię ataku
Nowoczesne zakłady produkcji żywności łączą systemy biznesowe (ERP, MES) z systemami sterowania produkcją (ICS/SCADA, PLC), które odpowiadają za kontrolę procesów takich jak temperatura, mieszanie, pakowanie czy przechowywanie produktów. Integracja tych środowisk zwiększa ryzyko przenikania zagrożeń z sieci IT do infrastruktury produkcyjnej, co może bezpośrednio wpłynąć na jakość i bezpieczeństwo żywności.
Starsza infrastruktura przemysłowa (legacy OT)
W wielu zakładach produkcyjnych wciąż działają systemy sterowania projektowane kilkanaście lub kilkadziesiąt lat temu, które nie były tworzone z myślą o cyberbezpieczeństwie i często nie mogą być łatwo aktualizowane.
Złożone środowisko systemów i urządzeń produkcji żywności
Linie produkcyjne w zakładach spożywczych obejmują szeroki zakres systemów i urządzeń, takich jak sterowniki PLC, systemy automatyki, czujniki IoT monitorujące temperaturę i warunki przechowywania, a także urządzenia odpowiedzialne za przetwarzanie, pakowanie i kontrolę jakości produktów. Tak złożone środowisko technologiczne często utrudnia pełne monitorowanie i szybkie wykrywanie incydentów bezpieczeństwa, zwiększając ryzyko niezauważonych zagrożeń.
Ryzyko wycieku receptur i danych jakościowych
Zakłady produkcji żywności przetwarzają wrażliwe dane, takie jak receptury, skład produktów, parametry produkcyjne oraz informacje związane z jakością i zgodnością z normami (np. HACCP). Ich wyciek lub manipulacja może prowadzić do utraty przewagi konkurencyjnej, naruszenia zgodności regulacyjnej oraz poważnych konsekwencji biznesowych, w tym wycofania produktów z rynku i utraty zaufania klientów.
Zakłócenie parametrów produkcji żywności

Cyberatak na systemy sterowania może wpłynąć na parametry produkcji, takie jak temperatura, skład czy procesy obróbki, co bezpośrednio przekłada się na jakość i bezpieczeństwo żywności.

Zatrzymanie produkcji w zakładach spożywczych może prowadzić nie tylko do strat finansowych, ale również do zepsucia surowców i gotowych produktów, konieczności ich utylizacji oraz ryzyka naruszenia bezpieczeństwa żywności.

Ryzyko cyberzagrożeń w łańcuchu dostaw
Produkcja żywności opiera się na rozbudowanej sieci dostawców surowców, firm logistycznych, integratorów systemów oraz partnerów technologicznych. Liczne połączenia i zależności między tymi podmiotami zwiększają powierzchnię ataku – cyberprzestępcy często wykorzystują słabiej zabezpieczonych partnerów jako punkt wejścia do infrastruktury producenta.
Niezabezpieczony zdalny dostęp do systemów produkcji żywności

Zakłady produkcji żywności coraz częściej korzystają ze zdalnego dostępu do systemów automatyki, usług serwisowych, wsparcia integratorów oraz rozwiązań monitoringu produkcji. Jeśli dostęp ten nie jest odpowiednio zabezpieczony, może stać się łatwą drogą do przejęcia kontroli nad procesami produkcyjnymi.

Skutki udanego ataku mogą obejmować zatrzymanie produkcji, manipulację parametrami procesów (np. temperaturą lub składem), pogorszenie jakości produktów, a także poważne straty finansowe i operacyjne.

Kluczowe technologie i procesy wspierające bezpieczeństwo IT i OT w branży spożywczej

technologie
technologie

Rozwiązania klasy Endpoint Detection and Response monitorują aktywność na stacjach roboczych, serwerach oraz systemach wspierających produkcję żywności, wykrywając złośliwe oprogramowanie, próby eskalacji uprawnień oraz nietypowe zachowania użytkowników. Stanowią kluczową warstwę ochrony przed ransomware, które może prowadzić do zatrzymania produkcji, utraty danych jakościowych oraz zakłócenia ciągłości operacyjnej.

Rozwiązania Network Detection and Response zapewniają pełną widoczność komunikacji sieciowej, również w środowiskach OT, gdzie często nie ma możliwości instalacji agentów. Umożliwiają wykrywanie anomalii, podejrzanych połączeń oraz nieautoryzowanej komunikacji między systemami produkcyjnymi, co ma kluczowe znaczenie dla ochrony procesów wpływających na jakość i bezpieczeństwo żywności.

Podział infrastruktury na strefy bezpieczeństwa (np. IT i OT) ogranicza możliwość rozprzestrzeniania się zagrożeń pomiędzy systemami biznesowymi a produkcyjnymi. Wykorzystanie firewalli nowej generacji oraz mikrosegmentacji pozwala kontrolować ruch między liniami produkcyjnymi, systemami jakości oraz środowiskiem IT, minimalizując ryzyko zakłócenia procesów i dostępu do krytycznych danych.

Rozwiązania Privileged Access Management zabezpieczają dostęp do kluczowych systemów produkcyjnych i jakościowych poprzez kontrolę oraz monitoring kont uprzywilejowanych. Ograniczają ryzyko nieautoryzowanych działań, nadużyć oraz przejęcia kontroli nad systemami odpowiedzialnymi za parametry produkcji żywności.

Rozwiązania Data Loss Prevention chronią wrażliwe informacje, takie jak receptury, skład produktów, parametry produkcyjne oraz dane jakościowe. Pozwalają zapobiegać ich wyciekowi – zarówno przypadkowemu, jak i celowemu – co jest kluczowe dla ochrony własności intelektualnej i zgodności z normami branżowymi.

Model Zero Trust Network Access (ZTNA) umożliwia bezpieczny, kontrolowany dostęp do systemów produkcyjnych i aplikacji bez konieczności stosowania tradycyjnych VPN. Każda próba dostępu jest weryfikowana, co znacząco ogranicza ryzyko nieautoryzowanego dostępu, szczególnie w przypadku zdalnych serwisów.

Ataki DDoS mogą prowadzić do niedostępności kluczowych systemów wspierających produkcję żywności, takich jak ERP, MES, systemy jakości czy dostęp zdalny dla serwisantów. W efekcie organizacja traci możliwość zarządzania produkcją i kontrolą procesów, co może prowadzić do przestojów, opóźnień oraz strat wynikających z psucia się surowców i produktów. Rozwiązania anty-DDoS analizują ruch sieciowy i filtrują złośliwe zapytania przeciążające infrastrukturę, zapewniając ciągłość działania systemów oraz stabilność procesów produkcyjnych.

procesy
procesy

Zakłady produkcji żywności wymagają ciągłego nadzoru nad środowiskiem IT i OT. Usługa SOC zapewnia monitoring 24/7 oraz szybką reakcję na zagrożenia, które mogą wpłynąć na ciągłość produkcji i jakość produktów.

Proces obejmuje:

  • wykrywanie i analizę incydentów bezpieczeństwa
  • klasyfikację zagrożeń i ocenę ich wpływu na produkcję
  • izolację zagrożeń i ograniczanie skutków ataku
  • przywracanie działania systemów
  • raportowanie oraz analizę powłamaniową

Regularna identyfikacja i eliminacja podatności w systemach produkcyjnych i biznesowych pozwala ograniczyć ryzyko wykorzystania luk przez atakujących.

Proces obejmuje:

  • skanowanie podatności
  • analizę i priorytetyzację ryzyka
  • planowanie i bezpieczne wdrażanie poprawek
  • uwzględnienie ograniczeń środowisk produkcyjnych (np. brak okien serwisowych)

Stałe monitorowanie nowych technik ataków pozwala przygotować organizację na zagrożenia skierowane w sektor spożywczy.

Umożliwia:

  • identyfikację nowych kampanii phishingowych i malware
  • dostosowanie mechanizmów detekcji
  • reagowanie na zagrożenia specyficzne dla produkcji i łańcucha dostaw

Proaktywne poszukiwanie zagrożeń, które mogły ominąć standardowe mechanizmy ochrony, ma kluczowe znaczenie w złożonych środowiskach produkcyjnych.

Analitycy:

  • analizują ruch w środowiskach IT i OT
  • identyfikują anomalie wpływające na procesy produkcyjne
  • wykrywają ukryte działania napastników

Rozwijanie i optymalizacja mechanizmów wykrywania zagrożeń z uwzględnieniem specyfiki środowisk produkcyjnych.

Obejmuje:

  • tworzenie reguł detekcji dla IT i OT
  • dopasowanie systemów do procesów produkcji żywności
  • redukcję fałszywych alarmów i zwiększenie skuteczności wykrywania

Produkcja żywności opiera się na rozbudowanym łańcuchu dostaw, który stanowi istotny wektor ataku.

Proces obejmuje:

  • ocenę bezpieczeństwa dostawców i partnerów (audyt)
  • kontrolę integracji systemów i API
  • monitoring ryzyka związanego z usługami zewnętrznymi

Zapewnienie możliwości szybkiego przywrócenia produkcji po incydencie ma kluczowe znaczenie w branży spożywczej, gdzie przestoje mogą prowadzić do strat surowców i produktów.

Obejmuje:

  • tworzenie i testowanie kopii zapasowych
  • plany Disaster Recovery
  • procedury odtwarzania systemów produkcyjnych
  • regularne testy scenariuszy awaryjnych

Oddzielenie środowisk IT i OT ogranicza możliwość przenikania zagrożeń do systemów sterujących produkcją.

Proces obejmuje:

  • segmentację sieci i kontrolę komunikacji
  • ograniczanie dostępu do systemów produkcyjnych
  • wdrażanie polityk dostępowych na firewallach
  • monitorowanie ruchu między środowiskami

Dzięki temu możliwe jest skuteczne ograniczenie ryzyka ransomware, lateral movement oraz ataków wpływających na procesy produkcyjne.

Zapewnienie integralności danych (np. temperatury, parametrów produkcji, danych jakościowych) jest kluczowe dla zgodności z normami takimi jak HACCP.

Obejmuje:

  • kontrolę zmian w systemach produkcyjnych
  • audyt i logowanie operacji
  • zabezpieczenie danych przed manipulacją

Sprawdź czy Twoja firma spełnia wymogi nowej ustawy o KSC

Pobierz PDF
Checklista NIS2
nasze usługi

Analitycy SOC360

SOC360 to zespół czterdziestu wysoko wykwalifikowanych ekspertów, którzy analizują zagrożenia u źródła, wykorzystując dane telemetryczne z zaawansowanych systemów EDR i NDR oraz innych platform monitorowania cyberbezpieczeństwa. Nasza usługa SOC, rozszerzona o Managed Detection and Response (MDR), opiera się na modelu jednoliniowym*, który gwarantuje szybkie i skuteczne reagowanie na incydenty.

Monitorowanie infrastruktury 24/7 w oparciu o systemy bezpieczeństwa proaktywnego (EDR, NDR) oraz analizę z SIEM,

Efektywną analizę alertów i mitygowanie incydentów w czasie rzeczywistym,

Threat Intelligence, Threat Hunting, Detection Engineering,

Szczegółowe raporty o incydentach zgodne z wymaganiami NIS2.

Zarządzanie podatnościami,

Wsparcie operacyjne w trakcie trwania oraz po zaistnieniu incydentu bezpieczeństwa.

* Model, który przekształca tradycyjne, wielopoziomowe i hierarchiczne zespoły bezpieczeństwa w jeden sprawnie działający zespół, w którym wszyscy analitycy posiadają porównywalne, wysokie kompetencje, jednolite szkolenia oraz dostęp do tych samych narzędzi.

Inżynierowie 4Prime

Oferujemy kompleksowe rozwiązania projektując, integrując i utrzymując nowoczesne systemy ochrony. Nasi inżynierowie posiadają wieloletnie doświadczenie wdrażania narzędzi od ponad 40 wiodących producentów potwierdzone odpowiednimi certyfikatami.

Cloudflare
SentinelOne
Palo Alto
Greycortex
Fidelis Security
Fortinet
Delinea
Netskope

Nasze certyfikaty

Azure Security Engineer
Identity and Access Administrator
null
null
Security Operations Analyst
SentinelOne UNIVERSITY
null
null
null
null
null
null
null
null
Cloudflare Accredited Sales Engineer
Cloudflare Accredited Sales Engineer
Cloudflare Zero Trust Essentials
Fidelis Endpoint Professional

FAQs

Zgodnie z dyrektywą NIS2, branża spożywcza jest traktowana jako sektor ważny, a obowiązki dotyczą głównie średnich i dużych przedsiębiorstw, czyli takich, które spełniają co najmniej jedno z poniższych kryteriów:

≥ 50 pracowników

≥ 10 mln EUR rocznego obrotu lub sumy bilansowej

W praktyce oznacza to konieczność:

  • wdrożenia procesu zarządzania ryzykiem cyberbezpieczeństwa,
  • monitorowania i wykrywania incydentów,
  • raportowania ich do odpowiednich organów,
  • zapewnienia ciągłości działania,
  • oraz zadbania o bezpieczeństwo łańcucha dostaw.

Warto pamiętać, że nawet mniejsze firmy mogą zostać objęte NIS2, jeśli pełnią istotną rolę w łańcuchu dostaw.

Przygotowanie firmy spożywczej do spełnienia wymogów NIS2 wymaga kompleksowego podejścia obejmującego zarówno środowiska IT, jak i OT. Kluczowym krokiem jest przeprowadzenie analizy ryzyka i identyfikacja krytycznych systemów oraz procesów produkcyjnych, a następnie wdrożenie odpowiednich środków bezpieczeństwa – takich jak monitoring (SOC), segmentacja sieci, systemy detekcji zagrożeń (EDR/NDR) oraz zarządzanie podatnościami. Organizacja powinna również opracować procedury reagowania na incydenty i zapewnić zdolność ich szybkiego raportowania (np. w ciągu 24 godzin), a także wdrożyć plany ciągłości działania i odzyskiwania po awarii.

Równie istotne jest zabezpieczenie łańcucha dostaw, regularne szkolenie pracowników oraz prowadzenie cyklicznych audytów bezpieczeństwa, które pozwalają zweryfikować skuteczność wdrożonych środków i zgodność z regulacjami.

Cyberatak na systemy produkcyjne może zmienić parametry takie jak temperatura, skład czy czas obróbki, co bezpośrednio wpływa na jakość produktu. W skrajnych przypadkach może to prowadzić do wycofania partii produktów z rynku oraz ryzyka dla zdrowia konsumentów.

Najbardziej narażone są systemy sterowania produkcją (PLC, SCADA), systemy ERP/MES, rozwiązania do monitoringu jakości oraz zdalny dostęp dla dostawców i serwisantów. To właśnie te obszary najczęściej stanowią punkt wejścia dla atakujących.

Tak – stosuje się rozwiązania niewpływające na ciągłość pracy, takie jak monitoring ruchu sieciowego (NDR), segmentację sieci czy kontrolę dostępu. Kluczowe jest dopasowanie technologii do ograniczeń środowisk produkcyjnych.

Ochrona danych powinna obejmować kontrolę dostępu (PAM), rozwiązania DLP oraz monitoring aktywności użytkowników. Ważne jest również logowanie operacji i kontrola zmian w systemach produkcyjnych.

Czytaj również

Atak na Twoją firmę mógł się zacząć już miesiąc temu.

Sprawdź, jak możesz zapewnić bezpieczeństwo swojej organizacji już dziś.